چرا ثبت اختراع در جذب سرمایه‌گذار اهمیت دارد؟

تعداد پتنت‌های در اختیار یک استارت‌آپ مبتنی بر فناوری‌های پیشرفته، صرفاً در حفاظت از دارایی‌های فکری به آن‌ها کمک نمی‌کند و کارکردهای جانبی دیگری نیز خواهد داشت. یکی از مهم‌ترین این کارکردها، جلب‌توجه سرمایه‌گذاران مخاطره‌پذیر و اقناع آن‌ها جهت سرمایه‌گذاری در پروژه‌های فناورانه شرکت است. در این مقاله، سعی می‌گردد تا اثرات ثبت اختراع بر فرآیند تأمین مالی و جذب سرمایه‌گذار را بررسی و تجزیه‌وتحلیل نماییم.

مکانیسم‌های مختلفی برای آگاهی بخشی به سرمایه‌گذاران مخاطره‌پذیر و جذب سرمایه وجود دارد. برای مثال، ایجاد یک اتحاد استراتژیک با یک شریک برجسته، تجارب صنعتی و کارآفرینی بنیان‌گذاران، برخی مشخصه‌های تیم مدیریتی ارشد و یا انتخاب یک ترکیب خاص از اعضای هیئت‌مدیره، می‌تواند در این مسیر به شرکت‌های استارت‌آپی کمک نماید. برخی از محققین نیز به پتنت‌ها به‌عنوان راهکاری ویژه برای اثبات کیفیت و ارزش فناوری‌ها و ابداعات فنی به سرمایه‌گذاران، اشاره نموده‌اند که علاوه بر کارکرد خاص آن به‌عنوان یک مکانیسم سیگنال‌دهی به سرمایه‌گذاران، دو نوع اطلاعات دیگر را نیز در اختیار آن‌ها می‌گذارد. اول این که اطلاعات ثبت اختراع می‌تواند میزان و قدرت حفاظت‌ها از فناوری‌های اساسی را نشان دهد و دوم این‌که اطلاعاتی در مورد چشم‌انداز سرمایه‌گذاری که حتی برای بنیان‌گذاران استارت‌آپ نیز کاملاً جدید و مبهم است، فراهم می‌سازد. باید توجه داشت که ارتباط بین اطلاعات حاصل از فرآیند ثبت اختراع و تأمین مالی سرمایه‌گذاران مخاطره‌پذیر، بدل به یک موضوع کاملاً پیچیده شده است

اطلاعات پتنت می‌تواند کیفیت و ارزش اختراعات را برای سرمایه‌گذاران روشن سازد که این امر، عمدتاً بر تفسیری ایستا از ارزش اطلاعاتی پرونده‌های ثبت اختراع متمرکز است. فرآیندهای آتی ثبت اختراع، می‌تواند یک جریان اطلاعاتی ایجاد نموده که به سرمایه‌گذاران اجازه می‌دهد انتظارات اولیه شکل‌گرفته را به‌روز نمایند. به عبارت دیگر، فرآیندهای اطلاعاتی بعدی، نوعی امکان به‌روزرسانی دینامیک را موجب می‌شود که انتظارات شکل‌گرفته از سیگنال‌های اولیه را تکمیل خواهد ساخت.

 پتنت می‌تواند به دیگران نشان دهد که شرکت در حوزه فناوری در چه مرحله‌ای از پیشرفت قرار دارد و چگونه می‌تواند یک بازار حاشیه‌ای «Niche Market» برای خود تعریف نماید. در طی سال‌های اخیر و با استقبال چشمگیر شرکت‌های فناور و استارت‌آپ‌ها از سیستم پتنت (چه به‌عنوان کارکرد اصلی حفاظت از دستاوردهای فنی و چه به‌عنوان کارکردهای جانبی نظیر ارتقاء برند، محدودیت در فعالیت‌های تحقیق و توسعه رقبا، کسب درآمد، جذب سرمایه و ...)، نقش پتنت برای جلب توجه سرمایه‌گذاران بسیار پررنگ شده است.

اگر به پتنت‌ها از زاویه یک شاخص اثرگذار بر عملکرد شرکت بنگریم، می‌توان گفت که فعالیت‌های ثبت و انتشار پتنت، نمود بیرونی از روند پیشرفت شرکت در حوزه‌های فناورانه محسوب می‌شود. به طور خاص، شرکت‌های استارت‌آپی با توجه به نداشتن منابع و پیشینه کافی و نیز ابهامات ماهوی موجود در ذات فناوری که موجب پیچیدگی ارزیابی میزان ارزش ایده‌های نوآورانه خواهد شد، نیاز به شاخصی برای نشان دادن ارزش‌های خود به سرمایه‌گذاران دارند. از طرف دیگر، سرمایه‌گذاران مخاطره‌پذیر به دنبال یافتن ایده‌های دارای پتانسیل تجاری‌سازی هستند تا تحمل ریسک ناشی از سرمایه‌گذاری در آن‌ها، با احتمال بیشتری منجر به بازگشت سرمایه شود. پس هم استارت‌آپ‌ها و کسب‌وکارهای نوپا برای نشان دادن ارزش و کیفیت ایده‌های خود و هم سرمایه‌گذاران مخاطره‌پذیر برای ارزیابی مناسب و واقع‌گرایانه ایده‌های نوآورانه، نیازمند شاخصی از روند پیشرفت و توسعه ‌ایده‌های در دسترس هستند. پتنت می‌تواند نقش شاخص پیش‌گفته را به‌خوبی ایفاء نماید و به همین دلیل، فاکتوری تأثیرگذار بر روند سرمایه‌گذاری در استارت‌آپ‌ها به شمار می‌رود.

تقریباً تمامی محققین بر اثرگذاری پتنت‌ها برای جذب سرمایه در استارت‌آپ‌های مبتنی بر فناوری‌های پیشرفته، اتفاق‌نظر دارند. با این حال، شواهد تجربی از این‌که دقیقاً چه اطلاعاتی از سیستم پتنت مورد توجه «VC»ها قرار می‌گیرد و این‌که نقش زمان‌بندی، نوع و منبع اطلاعات ایجادشده در فرآیند ثبت و انتشار پتنت چیست، کاملاً مشخص نیست.
اولین دور تأمین مالی در استارت‌آپ‌ها، به دلیل این‌که نقطه شروع ارتباطات میان «VC»ها و استارت‌آپ‌ها است، بسیار تعیین‌کننده می‌باشد. در این مقطع، سرمایه‌گذار تقریباً هیچ شناختی از استارت‌آپ، ارزش ایده، میزان توسعه‌های انجام‌گرفته و پتانسیل تجاری‌سازی نهایی محصول ندارد و به همین دلیل، تصمیمات سرمایه‌گذاری همراه با عدم اطمینان بسیار زیادی است. استارت‌آپ‌های فناورانه نیز هنگامی که برای نخستین بار می‌خواهند اقدام به جذب سرمایه نمایند، کاری بسیار دشوار در پیش دارند. آن‌ها هیچ سابقه و پیشینه‌ای برای نشان دادن پتانسیل رشد خود ندارند، در ابتدای چرخه عمر خود بوده و عملاً درآمد قابل ذکری نیز ندارند. دارایی‌های آن‌ها، عمدتاً نامشهود بوده و نرخ شکست در آن‌ها بسیار بالا است. اینجا است که باز هم پتنت‌ها می‌توانند نمادی از پتانسیل‌های بالقوه استارت‌آپ، در رشد و توسعه‌های آتی محسوب شوند و به آن‌ها کمک نمایند تا فرآیند تأمین مالی را به پیش برند.