تفاوت سرمایه گذاری فرشته با سرمایه گذاری خطرپذیر

سرمایه‌گذار فرشته (ANGEL INVESTOR)
سرمایه‌گذاران فرشتگان افرادی هستند که تمایل دارند روی استارتاپ‌ها سرمایه‌گذاری کنند. این اشخاص معمولا در فازهای اولیه (فاز هسته) سرمایه‌گذاری می‌کنند. سرمایه گذار فرشته شخصی است با سرمایه­‌ی خالص بالا و از سرمایه‌­ی شخصیِ خود برای سرمایه‌گذاری استفاده می‌کند و برای این امر تنها به تصمیمات خود متکی است. هر سرمایه‌گذار فرشته­‌ در حوزه­‌ی خاصی از کسب و کار فعال است و میزان سرمایه‌گذاری آنها معمولاً مبالغی بین ۴۰ میلیون تا ۲ میلیارد تومان می‌باشد. همچنین به‌واسطه­‌ی سندیکاها این مبالغ تا ۸ میلیارد تومان نیز می­‌رسد. سرمایه‌گذاران فرشته به‌دنبال رسیدن به اهداف سرمایه گذاریِ خود در پروسه‌­ای ۳ تا ۸ ساله‌اند. سرمایه گذاری فرشته یکی از مهم­‌ترین منابع سرمایه‌گذاری در استارتاپ­‌ها و کسب و کارهای نوپاست. ازآنجاییکه بیشتر سرمایه‌گذاران فرشته به‌صورت شخصی سرمایه گذاری می­‌کنند، تعیین مبلغ دقیق سرمایه‌گذاری تااندازه­‌ای دشوار است.
شرکت‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر (Venture Capital)
سرمایه‌گذاران خطرپذیر آن دسته از سرمایه گذارانی هستند که با تقبل مخاطرات قابل محاسبه و یا غیر قابل محاسبه، فعالانه با کارآفرینان همراه شده و با هدف کسب سود نقاط ضعف آنها را پوشش می دهند. سرمایه گذاری خطرپذیر فعالیت حرفه‌ای است که بیشتر از طریق صندوق‌ها یا شرکت‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر انجام می‌گیرد. سرمایه‌گذاران خطرپذیر اغلب زمانی وارد سرمایه‌‌گذاری در یک شرکت می‌شوند که آن شرکت قبلاً یک یا دو دوره توسط فرشتگان کسب و کار تأمین مالی شده‌ و محصول یا ایده آن، تست‌های بازار را با موفقیت پشت سر گذاشته و به دنبال تأمین مالی جهت تولید و بازاریابی است.
سرمایه گذاری فرشته با سرمایه گذاری خطر پذیر (VC)  از بسیاری  جهات متفاوت است. یکی از مهمترین دلایل این تفاوت‌ها این ‌است که در روش خطر پذیر، سرمایه گذاری از طریق مبالغ مدیریت شده‌­ای صورت می­‌گیرد که منشأ محرمانه یا عمومی دارند. مدیر سرمایه‌دار خطرپذیر، پول را به‌نمایندگی از صندوقی سرمایه گذاری می­‌کند که سودآوری­‌ و بازگشت آن سرمایه در آینده تضمین شده باشد لذا سرمایه گذاری­‌های کمتری در مراحل اولیه‌ی تأسیس کسب‌وکارها انجام می­‌شود. اما فرشتگان سرمایه‌ی لازم برای شروع و رونق کسب‌وکارهای تازه تأسیس را در اختیار آنها قرار می‌دهند، آن‌هم در شرایطی که روش VC از عهده‌ی این کار برنمی­‌آید.
در ادامه به مهم‌ترین تفاوت‌های بین فرشته ها و سرمایه گذاران خطر پذیر اشاره خواهد شد:
۱. سرمایه‌گذاران فرشته از محل پول خود سرمایه گذاری می کنند در حالی‌که سرمایه‌گذاران خطر پذیر از پول مردم سرمایه گذاری می کنند.
به طور کلی فرشته ها به میزان کمتری از سرمایه گذاران ریسک پذیر سرمایه گذاری می کنند. در صورتی که استارت آپی به دنبال یک میلیون دلار یا کمتر باشد، سرمایه گذار فرشته بهترین گزینه برای آن می باشد. از آن جا که سرمایه گذاران ریسک پذیر با پول تعداد زیادی سرمایه گذار سرمایه‌گذاری می‌کنند، به طور کلی نسبت به فرشتگان هم سرمایه گذاری های بزرگ تری ایجاد می کنند.
۲. تفاوت در مقادیر مختلف سرمایه گذاری
سرمایه گذاران فرشته معمولاً بین ۲۵۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰۰ دلار از پول خود را سرمایه گذاری می‌کنند، هر چند گاهی اوقات این مقادیر می تواند بیشتر یا کمتر باشد. اما سرمایه‌گذاران خطر پذیر به طور متوسط ​​۷ میلیون دلار در یک شرکت سرمایه گذاری می کنند. تفاوت سرمایه گذار فرشته و خطرپذیر در مقادیر سرمایه گذاری آنها مشخص است.
۳. مسئولیت و انگیزه‌های متفاوت
یکی از مهمترین مسئولیت‌های سرمایه‌گذاران فرشته ارائه پشتیبانی مالی است. اما در کنار آن درخواست‌های مشاوره و یا معرفی به مخاطبین مهم را نیز پاسخگو هستند. آنها اجیاری برای این انجام کارها ندارند. سطح مشارکت آنها بستگی به خواسته های شرکت و تمایلات خودشان دارد.
اما در مقابل یک سرمایه گذار خطر پذیر به دنبال محصول یا خدمات قوی است که دارای مزیت رقابتی قوی، تیم مدیریت با استعداد و یک بازار بالقوه وسیع است. علاوه بر این یک سرمایه گذار خطر پذیر برای کمک و راهنمایی به مدیران ارشد اجرایی باید در دسترس باشند.  هدف از انجام این کارها  کمک به شرکت برای داشتن در آمد بیشتر و عملکرد موفق تر است.
۴. سرمایه گذاری سرمایه گذاران فرشته در شرکت های تازه کار
سرمایه‌گذاران فرشته در شرکت های نوپا، وظیفه‌ی تأمین مالی و ورود به بازار اولیه را بعهده دارند. در واقع در زمان راه اندازی شرکت، وجوهی که سرمایه‌گذار فرشته فراهم می کند می تواند در عملکردآنها نقش عمده‌ای ایفا کند.
اما یک سرمایه گذار خطر پذیر پس از توافقات اولیه، بودجه لازم را برای توسعه و رشد در اختیار شرکت قرار می‌دهد.
۵. تفاوت در مدیریت اوضاع
سرمایه گذاران خطر پذیر تقریباً همیشه تمایل دارند تا گروه مدیریتی خود را در کسب و کار شما جای دهند و نسبت به سرمایه گذار فرشته باید میزان بیشتری از کنترل اوضاع کسب و کار خود را در اختیار آن ها قرار دهید
۶. تفاوت در میزان تعهد
نگاهی به آمار نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران فرشته نسبت به سرمایه گذاران ریسک پذیر تعهد بیشتری به کسب و کار های نوپا دارند و یا به زبان ساده تر تمایل آن ها برای کمک به این شرکت‌ها در رسیدن به موفقیت بیشتر است. در واقع فرشتگان می خواهند در سرمایه گذاری که انجام می دهند، پول سازی کنند و توقع دارند نرخ بالای بازدهی را هم داشته باشند.

سرمایه گذاری فرشته با سرمایه گذاری ریسکی (VC) متفاوت است. این تفاوت به این دلیل است که در روش (VC) سرمایه گذاری در کسب‌وکارها از طریق مبالغ مدیریت شده‌­ای صورت می­‌گیرد که منشأ محرمانه یا عمومی دارند. مدیر سرمایه‌دار خطرپذیر، پول را به‌نمایندگی از صندوقی سرمایه گذاری می­‌کند که سودآوری­‌ و بازگشت آن سرمایه در آینده تضمین شده باشد. به‌دلیل هزینه­‌های هنگفت اجرا و نیاز به تحقیقات گسترده برای اطمینان از بازگشت سرمایه، اعتبارات VC بسیار محافظه‌کارانه بوده و لذا سرمایه گذاری­‌های کمتری در مراحل اولیه‌ی تأسیس کسب‌وکارها انجام می­‌شود. به همین دلیل سرمایه گذاران فرشته هر روز بیش‌ازپیش در حوزه‌ی کسب‌وکارهای تازه تأسیس اهمیت می­‌یابند. فرشتگان سرمایه‌ی لازم برای رونق کسب‌وکارهای تازه تأسیس را در اختیار آنها قرار می‌دهند، آن‌هم در شرایطی که روش VC از عهده‌ی این کار برنمی­‌آید.
شرکت YPlan که در حوزه‌ی تولید نرم‌افزارهای موبایل فعالیت می‌­کند، از طریق سرمایه گذاری فرشته به این موفقیت دست یافته است.
برخلاف روش سنتی سرمایه گذاری، سرمایه گذاران فرشته به‌صورت شخصی تصمیم به سرمایه گذاری می­‌گیرند. در این فرایند، آنها مستقیما با صاحبان کسب‌وکارهای تازه تأسیس ملاقات می‌کنند و معمولا در مسیر توسعه‌ی شرکت، گام‌به‌گام با آنها پیش می‌­روند. فرشتگان همچنین بی‌واسطه از فرایندهای دادوستدِ شرکت و پروسه­‌ی سرمایه گذاری آگاه می‌شوند. ضمنا افراد یادشده در امضای اسناد مالی و روند قانونی آن حق امضا دارند. این فرایند یا به‌صورت شخصی انجام می­‌شود یا توسط سندیکا. سپس سرمایه گذاران فرشته قرارداد خود را به‌صورت فعال با عضویت در هیئت مدیره‌ی شرکت یا به‌صورت حامی آن پیگیری می­‌کنند. همچنین ممکن است این روند به‌صورت انفعالی و از طریق گروهی به‌رهبری یکی از سرمایه گذاران فرشته و به‌صورت نیابتی انجام شود.
فرشتگان کسب‌وکار نه‌تنها در میزان سرمایه گذاریِ انجام‌شده، بلکه در چگونگی رویکرد خود نیز با سرمایه گذاران سنتی متفاوت‌­اند. از سرمایه گذاری فرشته به‌عنوان «سرمایه‌­ی صبور» نیز یاد می‌کنند؛ چراکه فرشتگان دغدغه‌­ی کمتری بابت بازگشت سریع سرمایه­‌ی خود دارند و آماده‌اند کسب و کار موردنظر را در مسیر رسیدن به رشد و موفقیت در بازه­‌ی زمانی طولانی‌تری حمایت کنند.

سرمایه گذار فرشته در مقابل صندوق‌های سرمایه گذاری خطرپذیر (VC) قرار می‌گیرد. یعنی اگر در سرمایه گذاری فرشته اغلب با افراد طرف هستیم، در سرمایه گذاری خطرپذیر با نهادهای مالی سروکار داریم. در سرمایه گذاری خطرپذیر، اصلا روی کسب‌وکارهای نوپا سرمایه گذاری نمی‌شود و هیچ‌گاه نمی‌بینید که یک VC روی یک ایده‌ی اولیه سرمایه بگذارد. این کاری است که سرمایه گذار فرشته انجام می‌دهد و ریسک بالای این نوع از سرمایه گذاری را به جان می‌خرد. فرشته‌ها چنین ریسکی را قبول می‌کنند و VCها به دلیل تعهدی که به سهام‌داران و سرمایه گذاران شرکت‌شان دارند، نمی‌توانند به سمت چنین ریسک‌هایی بروند. یک فرق دیگر هم بین انجل اینوستور و وی سی وجود دارد. اگر شما یک انجل اینوستور باشید، تعهدی نسبت به مشاوره دادن به کارآفرین ندارید؛ اما می‌توانید با انجام دادن این کار، احتمال شکست خوردن کسب‌وکاری که در آن سرمایه گذاری کرده‌اید را کاهش دهید. در سمت مقابل VCها مکلف و متعهد هستند که به عنوان یک منتور یا مشاور در کنار استارتاپ زیرمجموعه‌شان حاضر باشند و در جریان کار، آنها را از تجربیات مدیران‌شان بهره‌مند کنند.
استفاده از یک سرمایه گذار فرشته در مقایسه با گرفتن وام بانکی بسیار منطقی‌تر است. زمانی که شما از این نوع سرمایه گذار استفاده می‌کنید، او را در سود و زیان استارتاپ شریک می‌کنید. یعنی حتی اگر ایده‌تان شکست خورد، لازم نیست زیان مالی سرمایه گذار را جبران کنید. این اتفاق در مورد وام بانکی صادق نیست و بانک در هر شرایطی پول‌اش را همراه با بهره از شما می‌خواهد. البته سرمایه گذاران فرشته هم آن‌قدر نادان نیستند که روی هر ایده‌ای سرمایه گذاری کنند و به فکر آینده‌ی پول‌شان نباشند. آنها یاد گرفته‌اند که با استفاده از آمارها و پیش‌بینی‌های منطقی، سود یا ضرر را تخمین بزنند. بنابراین پول‌شان را در استارتاپی هزینه می‌کنند که احتمال شکست خوردن آن کمتر است. تمام سرمایه گذارها از جمله سرمایه گذار فرشته، پول‌شان را به صورت پورتفولیو (Portfolio) در بیزینس‌های مختلف تقسیم می‌کنند. معمولا هم این‌طور است که تنها ۱۰ درصد از دارایی یک سرمایه‌گذار به صورت فرشته‌ای در اختیار دیگران قرار می‌گیرد و مابقی سرمایه در بیزنس‌هایی با درصد شکست خیلی کم سرمایه‌گذاری می‌شوند. پس یعنی تمام سرمایه گذاران از قانون نگذاشتن تمام تخم مرغ‌ها درون یک سبد مطلع هستند و در صورت شکست سرمایه گذاری فرشته‌ای، آن‌قدرها هم ضرر نمی‌کنند.