چه طور یک استارتاپ موفق ایجاد کنیم؟

در یک کسب‌وکار جدید، اعضای تیم نقش پررنگی در موفقیت و شکست بازی می‌کنند. کسب‌وکاری که نتواند تیم قدرتمندی تشکیل بدهد و حق اعضای آن‌ را به‌درستی پرداخت کند، آینده‌ی نامعلومی خواهد داشت. همان‌طور که می‌دانید، اعضای تیم هر قدر حرفه‌ای‌تر باشند حقوق بیشتری دریافت می‌کنند و تعداد محدودی از کسب‌وکارها در ابتدای کار خود می‌توانند از عهده‌ی چنین مخارجی برآیند. درنتیجه چنین کسب‌وکارهایی باید روی استخدام استعدادها و پرورش آن‌ها تمرکز کنند. افرادی که به مرور زمان و همگام با کسب‌وکار رشد پیدا کنند و در آینده به نقش‌های کلیدی شرکت تبدیل شوند. بنابراین بهترین کار این است هرچه سریع‌تر اقدام کنید و تیم خود را با توجه با معیارهای درست بسازید. مطمئنا در طول مسیر برخی قوانین اصلی نادیده گرفته می‌شوند و از آنجایی که فرهنگ استارتاپ‌ها مانند سیمانی است که ریشه‌ی آن سریع سفت می‌شود و به‌سختی می‌توان آن را تغییر یا بهبود داد؛ درنتیجه احتمال بروز اشتباه باید تا جای ممکن کاهش پیدا کند. تحقیقات حاکی از آنند که رمز موفقیت بسیاری از شرکت‌های بزرگ دنیا فارغ از حوزه فعالیتشان منابع انسانی است که با این تفاسیر لزوم برخورداری از یک تیم حرفه‌ای در استارتاپ‌ها به مراتب بیشتر می‌گردد

 ایجاد یک فرهنگ استارتاپی

همواره یکی از سخت‌ترین گام‌ها در استخدام اعضای یک استارتاپ مرتبط با اولین کسی است که می‌خواهیم به استخدام خود درآوریم چرا که این فرد تأثیر بسزایی در روند استخدام‌های بعدی و حتی گاهی هم موفقیت‌های آتی استارتاپ شما خواهد داشت. به طور کلی، پیش از شروع به جذب نیرو باید ببینید که استارتاپ شما قرار است که از چه فرهنگی برخوردار گردد؛ آیا قرار است روابط افراد بسیار دوستانه و صمیمی باشد و یا اینکه در نظر دارید تا استارتاپ شما جزو محیط‌های کاری کاملاً رسمی و با دیسیپلینی خاص باشد. 

در واقع، پس از اینکه تکلیف فرهنگ استارتاپی شما مشخص شد، باید شروع به جذب نیروهایی کنید که بیشترین نزدیکی را با فرهنگ مد نظر شما دارند 

چک کردن پیشینه اعضای تیم

زمانی که تیم‌سازی می‌کنید، جدای از اینکه یک گروه متشکل از افراد مختلفی را دور هم جمع می‌نمایید، کار مهم دیگری نیز انجام می‌دهد و آن هم چیزی نیست جز گذاشتن سنگ زیربنای استارتاپ خود و توجه کنید که حتی یک اشتباه می‌تواند منابع، درآمد، زمان، برند و بسیاری چیزهای دیگر را در طول زمان زایل کند و در چنین شرایطی شکی به دل راه ندهید که فرد به اشتباه انتخاب شده باید حذف گردد. در همین راستا، حتماً از مُعرف‌هایی که متقاضیان حضور در استارتاپ شما معرفی کرده‌اند سؤالاتی مختلف درباره فرد مد نظر بپرسید و اگر حتی یک نفر هم چیزهایی گفت که با اظهارت متقاضی ضد و نقیض بود، نیاز است تا زمان بیشتری برای بررسی فرد مذکور اختصاص دهید.

حال ممکن است این نگرانی برای شما پیش بیاید که نیاز به نیروی کار دارید و اگر بخواهید این‌ قدر سخت‌گیری کنید، تک و تنها باقی خواهید ماند! در پاسخ به این سؤال می‌توان گفت که در ۷۰ الی ۸۰ میلیون ایرانی، مسلماً خواهید توانست ۷ یا ۸ و در نهایت ۱۰ نفری که با اولویت‌های شما هم‌خوانی داشته باشند را بیابید و از این بایت اصلاً نگران نباشید اما در عین حال این دغدغه به‌جایی است که اگر سخت‌گیری‌های شما بیش از حد باشند، احتمال قریب به یقین در پروسه تیم‌سازی استارتاپ خود با مشکلات عدیده‌ای مواجه خواهید شد.

نوشیدن یک فنجان چای

برای تشکیل یک تیم قوی و مجرب، صرفاً تست کردن متقاضیان از لحاظ فنی (Hard Skills) کافی نبوده و می‌باید از لحاظ رفتارهای اجتماعی، نوع تربیت و … نیز مطمئن شوید. بنابراین نیاز است تا پیش از نهایی شدن استخدام وی، فرد جدید را به یک کافی‌شاپ و یا رستوران دعوت کنید. در حین نوشیدن چای، قهوه و یا میل کردن غذا سعی کنید در مورد مسائل مختلفی به جزء مسائل کاری صحبت کنید تا متوجه شوید که جهان‌بینی وی نسبت به مسائل مختلف چگونه است.

انتخاب افراد باانگیزه

انگیزه افراد نقش بسزایی در موفقیت/عدم موفقیت یک تیم استارتاپی بازی می‌کند و این مقوله آن‌قدر مهم است که اگر اندکی در مورد آن صحبت کنیم، به طور حتم اهمیتش را خدشه‌دار کرده‌ایم

تعهد و وفاداری باید با هم باشند

افراد با استعداد و باهوش زیادی وجود دارند که نمی‌توانند به بالاترین مرحله از اعتماد و مسئولیت‌پذیری برسند. این افراد به‌سختی کار می‌کنند و برای رسیدن به بهترین موقعیت‌ها تلاش می‌کنند اما نمی‌توان به وفاداری آن‌ها اعتماد داشت. دلیل این موضوع آن است که این افراد به‌سختی کار می‌کنند و مهارت‌های خود را افزایش می‌دهند؛ اما این کار را نه برای شما یا کسب‌وکار بلکه برای خودشان انجام می‌دهند. همه چیز به وفاداری بستگی دارد. این روزها استارتاپ‌ها باید برای حفظ بقای خود سخت تلاش کنند و شاید فرصتی پیدا نشود که به پشت سر نگاهی بیندازند و ببینند چه کسی هوایشان را دارد. درنتیجه وجود کارمندان وفادار ارزش بسیار زیادی برای کسب‌وکار خواهد داشت افرادی که برای ساختن کسب‌وکار به آن‌ها تکیه می‌کنید تا در پیشرفت آن به شما کمک کنند باید به وظایفشان وفادار باشند. این افراد باید سختی‌های کار را تحمل کنند و مسئولیت‌های خود را به‌طور کامل انجام دهند. تعهد لازم است اما برای رسیدن به موفقیت کافی نیست. کارمندانی که تفاوت‌های بزرگ ایجاد می‌کنند، افراد متعهدی هستند که نسبت به کار خود وفادارند. بهترین کارمندان کسانی هستند که تعهد و وفاداری به یک اندازه در آن‌ها وجود داشته باشند.

دیر استخدام کنید اما زود اخراج کنید

تا حد ممکن فرد مورد نظر را پیش از استخدام مورد سنجش و آزمایش قرار دهید به طوری که اصلاً در استخدام یک نیرو عجله‌ای به خرج ندهید اما به یاد داشته باشید به محض اینکه دریافتید فردی مُخل پیشرفت استارتاپ شما است و به نوعی چوب لای چرخ کسب‌وکار شما می‌گذارد، شکی به دل راه ندهید که وی باید اخراج شود (این کار در ظاهر خیلی بی‌رحمانه به نظر می‌رسد، اما به این فکر کنید که یک فرد نامناسب می‌تواند کل کسب‌وکار شما و آینده شغلی چندین نفر دیگر را به مخاطره اندازد و آن موقع شما باعث بیکاری چند نفر شده‌اید نَه یک نفر! به عبارت دیگر تیم‌های استارتاپی فعالیت خود را با تعداد اعضای کمی آغاز می‌کنند درنتیجه رفتار و عملکرد هر فرد تأثیر فوق‌العاده زیادی روی موفقیت کسب‌وکار می‌گذارد. عضوی که به‌خوبی کار نکند روی کل تیم تأثیر منفی خواهد گذاشت. افرادی که رفتار درستی ندارد و با سایر اعضای تیم به‌درستی ارتباط برقرار نمی‌کنند کسانی هستند که در آینده مشکلات بزرگ‌تری برای شرکت به وجود خواهند آورد. افرادی که نمی‌توانند با فرهنگ سازمانی ارتباط برقرار کنند، باید کنار گذاشته شوند. این افراد با گذشت زمان هیچ تغییری نمی‌کنند و امیدی به پیشرفت آن‌ها نیست. واقعیت این است که هر استارتاپی در شروع فعالیت خود دائما باید در حال استخدام و اخراج کارمندان باشد تا بتواند بهترین افراد را برای تیم انتخاب کند.

بی‌پولی خود را به اَشکال دیگری جبران کنید

یک تعریف غیررسمی از استارتاپ یعنی گروهی افراد باانگیزه که دور هم جمع می‌شوند تا ایده‌ای بِکر را عملی کرده و به درآمدزایی برسانند و نیاز به توضیح نیست که غالباً استارتاپ‌ها سرمایه زیادی ندارند و امکان پرداخت حقوق بسیار بالا برای ایشان غیرممکن است. در عوض، می‌توانید به حداقل‌ها اکتفا کرده و نقشه راهی برای اعضای تیم ترسیم کنید که منجر به ارتقاء حقوق ایشان خواهد شد اما در عین حال فراموش نکنید که منابع مالی نقشی کلیدی در موفقیت یک استارتاپ بازی می‌کنند 

علاوه بر این، می‌توانید عدم برخورداری از پول کافی را با چیزهای جانبی جبران کنید به طوری که مثلاً می‌توانید سعی کنید تجربیات خود را به اعضای تیم منتقل کنید، پلتفرمی برای پرسونال برندینگ شخصی آن‌ها ایجاد کنید، ایشان را راهنمایی کنید، نقش منتور را برای ایشان بازی کنید، در غم و شادی کنار ایشان باشید، به همکاران خود انرژی مثبت دهید، محیط شادی برای ایشان تأمین کنید، به ایشان اعتماد به نفس و قدرت تصمیم‌گیری دهید و کارهای دیگری از این دست به طوری که همواره به خاطر داشته باشید که همه چیز پول نیست بلکه اگر بتوانید محیطی فراهم سازید که آدم‌ها از بودن در آن محیط لذت ببرند، حتی شاید کسانی حاضر باشند پول بدهند تا در کنار شما باشند 

شخصیت ثابتی داشته باشید

شفافیت در روابط با اعضای استارتاپ در موفقیت آن نقش بسزایی دارد. امروزه آدم‌ها باهوش‌تر از آنی هستند که بتوان چیزی را از ایشان پنهان کرد و یا اینکه ظاهرسازی کرد. علاوه بر این، سعی کنید چه در محیط کار و چه در خارج از تایم کاری، شخصیت ثابتی داشته باشید چرا که این کار می‌تواند اعتماد اعضای تیم را جلب کند.

بهترین‌ها را به داخل تیم راه دهید

این عنوان کمی کلیشه‌ای به نظر می‌رسد چرا که در نظر گرفتن چنین قانونی روی کاغذ ساده بوده اما در عمل با چالش‌های فراوانی همراه است اما اهمیت این موضوع به اندازه‌ای است که بزرگان این حوزه اظهارنظرهای فراوانی در این خصوص کرده‌اند به طوری که مثلاً برایان تریسی اعتقاد دارد:

شرکت‌های درجه یک نیروهای درجه یک را دارند و شرکت‌های درجه دو از نیروهای درجه دو برخوردارند و شرکت‌های درجه سه هم محکوم به فنا هستند چون با نیروی درجه سه نمی‌شود سرویسی خارق‌العاده به مشتریان عرضه کرد!

عدم حضور اعضای به اصطلاح A Player در تیم در دراز مدت منجر بدین خواهد شد که به مرور چگالی نیروهای درجه سه در تیم افزایش یابد و این اصلاً خبر خوشایندی نیست. 

به طور کلی، راه‌اندازی استارتاپ کار سختی است و کار زمانی سخت‌تر می‌شود که هم‌تیمی‌های مناسبی هم نداشته باشید و شاید به جرأت بتوان گفت که شکست استارتاپ در چنین شرایطی قطعی خواهد بود به طوری که می‌توان گفت برخورداری از اعضای قوی و درست، متضمن سربلند بیرون آمدن از پس چالش‌ها و مشکلات پیش‌روی یک استارتاپ است.